Fzt. Furkan Tüysüz“Bel fıtığı” teşhisi konduğunda çoğu kişinin aklına ilk gelen soru ameliyat olup olmayacağıdır. Bilimsel veriler bu konuda umut verici: bel fıtıklarının büyük çoğunluğu, doğru yönetildiğinde ameliyat gerekmeden iyileşir.
Fıtık nasıl iyileşir?
Disk, omurlar arasında yer alan, dışta sert bir halka, içte jel kıvamında bir çekirdekten oluşan bir yastıktır. Fıtıkta bu çekirdek dış halkayı zorlayarak dışarı taşar ve çevredeki sinir köküne baskı yapar.
Taşan disk parçası vücut tarafından yabancı doku gibi algılanır ve zamanla bağışıklık sistemi tarafından emilebilir. Ayrıca sinir etrafındaki iltihabi tepki de haftalar içinde azalır. Bu yüzden ilk haftalarda şiddetli olan ağrı, çoğu kişide zamanla belirgin şekilde geriler.
Ameliyat ne zaman gerekir?
Ameliyat genellikle şu durumlarda gündeme gelir:
- İdrar ya da dışkı kontrolünü etkileyen sinir baskısı (acil durum)
- Hızla ilerleyen ya da belirgin güç kaybı
- Yeterli süre uygulanan ameliyatsız tedaviye rağmen geçmeyen, günlük hayatı ciddi şekilde kısıtlayan ağrı
Bu kararı her zaman bir beyin ve sinir cerrahı ya da ortopedi hekimi verir.
Fizyoterapi sürecinde neler yapılır?
İlk dönem: ağrıyı sakinleştirmek
İlk hedef sinir üzerindeki tahrişi azaltmaktır. Muayenede ağrınızı bacaktan bele doğru çeken hareketleri belirler, bunları evde düzenli tekrarlamanızı isteriz. Manuel terapi ve uygun pozisyonlama bu dönemi kolaylaştırır.
Orta dönem: hareketi geri kazanmak
Ağrı azaldıkça omurganın hareketliliğini ve kalçaların esnekliğini artırırız. Bu dönemde yürüyüş süresini kademeli olarak uzatmanız önemlidir.
Son dönem: güç ve dayanıklılık
Derin karın kası, bel kasları ve kalça kasları omurgayı bir korse gibi destekler. Bu kasları adım adım güçlendirerek fıtığın tekrarlama riskini azaltırız.
Kendi başınıza yapabilecekleriniz
- Uzun süre yatmayın; kısa ve sık yürüyüşler yapın.
- Oturma süresini bölün, gerekirse ayakta çalışın.
- Öne eğilerek yük kaldırmaktan bir süre kaçının.
- İnternetten rastgele egzersiz denemeyin; her fıtık aynı harekete aynı yanıtı vermez.
Bel fıtığında iyileşme düz bir çizgi değildir; iyi ve kötü günler olacaktır. Önemli olan genel gidişatın iyiye doğru olmasıdır.